Lidhja e Komuniteteve Malore: Hapat e Parë drejt Forumit Ballkanik të Maleve

Më 28 tetor 2026, përfaqësues të tetë organizatave të shoqërisë civile nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi u mblodhën në Pejë për takimin e parë të dedikuar krijimit të Forumit të Maleve të Ballkanit, një rrjet rajonal i dizajnuar për të forcuar bashkëpunimin, shkëmbyer njohuri dhe krijuar mundësi të reja për komunitetet malore në të gjithë Ballkanin Perëndimor.

Takimi u organizua në kuadër të Aktivitetit A4 - Krijimi i Forumit të Maleve të Ballkanit, brenda projektit Mountain Connect: Balkan Mountain Forum, i udhëhequr nga Fondacioni Shqiptar për Zhvillimin e Kapaciteteve Lokale (ALCDF), në partneritet me CSCD (Maqedonia e Veriut), Qendrën për Zhvillim të Kosovës (KDC) dhe Agjencinë Rajonale për Zhvillim (RDA) Mali i Zi, me mbështetjen e Fondit të Ballkanit Perëndimor (WBF).

Ndërtimi i një Vizionit të Përbashkët për Zhvillimin Malor

Komunitetet malore në të gjithë Ballkanin Perëndimor ndajnë trashëgimi të jashtëzakonshme natyrore dhe kulturore, jetesë tradicionale dhe njohuri të vlefshme lokale. Megjithatë, ata përballen gjithashtu me sfida të ngjashme duke përfshirë mundësitë ekonomike në rënie, migrimin nga zonat rurale, akses të kufizuar në treg dhe nevojën për të ruajtur burimet natyrore dhe traditat kulturore. Forumi i Malit të Ballkanit synon të adresojë këto sfida duke krijuar një platformë praktike përmes së cilës organizatat komunitare, prodhuesit lokalë, operatorët e turizmit, iniciativat komunitare dhe aktorë të tjerë mund të lidhen, të mësojnë prej njëri-tjetrit dhe të zhvillojnë zgjidhje të përbashkëta. Në vend që të krijohet një strukturë tjetër institucionale komplekse, Forumi është konceptuar si një rrjet i hapur, vullnetar dhe i udhëhequr nga anëtarët, i ndërtuar mbi interesa të përbashkëta dhe bashkëpunim praktike. Nga Dialogu te Përkushtimi i Përbashkët Takimi në Pejë ofroi një mundësi për organizatat pjesëmarrëse të shkëmbejnë përvoja, të diskutojnë prioritetet e përbashkëta dhe të formësojnë drejtimin e ardhshëm të Forumit. Diskutimet përqendroheshin te disa elemente kyçe: Vizioni dhe objektivat: Përcaktimi i qëllimit të Forumit dhe vlerës së shtuar për komunitetet malore. Anëtarësimi dhe përfshirja: Vendosja e kritereve të anëtarësimit të aksesueshme dhe nxitja e pjesëmarrjes nga sektorë dhe komunitete të ndryshme. Koordinimi dhe komunikimi: Dakordimi mbi rregullime praktike për ruajtjen e bashkëpunimit në katër vendet. Prioritetet e përbashkëta dhe planifikimi i veprimeve: Identifikimi i mundësive për shkëmbim njohurish, partneritete rajonale dhe iniciativa të ardhshme. Pjesëmarrësit theksuan se Forumi duhet të mbetet fleksibël, gjithëpërfshirës dhe i përgjegjshëm ndaj nevojave të anëtarëve të tij, duke ofruar një platformë për bashkëpunim të vazhdueshëm përtej kohës së projektit. Një rezultat i rëndësishëm i takimit ishte nënshkrimi i Aktit Themelues të Forumit të Maleve të Ballkanit nga përfaqësuesit e tetë organizatave pjesëmarrëse. Kjo shënoi angazhimin e tyre të parë për zhvillimin e rrjetit dhe punën së bashku drejt objektivave të përbashkëta. Kthimi i Sfida të Përbashkëta në Mundësi Forumi do të inkurajojë bashkëpunimin në fusha që janë veçanërisht të rëndësishme për komunitetet malore komunitete, përfshirë turizmin e qëndrueshëm malor, blegtorinë, bletarinë, artizanatin tradicional, prodhimin lokal të ushqimit, sipërmarrjen rurale dhe ruajtjen e trashëgimisë natyrore dhe kulturore. Përmes shkëmbimit të praktikave të suksesshme dhe zhvillimit të iniciativave të përbashkëta, rrjeti synon të forcojë kapacitetet lokale, të përmirësojë dukshmërinë e produkteve dhe shërbimeve malore dhe të krijojë mundësi të reja për bashkëpunim ndërkufitar. Vëmendje e veçantë do t’i jepet nxitjes së pjesëmarrjes së organizatave bazë, grave, të rinjve dhe bizneseve më të vogla rurale, duke siguruar që Forumi të mbetet i lidhur me komunitetet që synon të mbështesë. Hapi i ardhshëm: Zgjerimi i Forumit në Beranë, Mal i Zi Takimi në Pejë përfaqëson fillimin e një procesi më të gjerë rajonal. Pikë kyçe tjetër do të jetë ngjarja rajonale në Beranë, Mal i Zi, e organizuar në kuadër të Aktivitetit A5 të projektit Mountain Connect. Ky tubim do të ofrojë një mundësi për të prezentojnë Forumin për një grup më të gjerë të palëve të interesuara, të mirëpresin organizata dhe biznese të tjera, të kërkojnë mbështetje më të gjerë për parimet themelore dhe të bien dakord për hapat e ardhshëm për bashkëpunim rajonal. Duke zgjeruar gradualisht anëtarësinë dhe duke forcuar lidhjet midis palëve të interesuara, Forumi i Malit të Ballkanit synon të zhvillohet në një platformë rajonale të qëndrueshme, e nxitur nga interesat, përvoja dhe përkushtimi i anëtarëve të tij. Rreth Mountain Connect: Forumi i Malit të Ballkanit Mountain Connect: Forumi i Malit të Ballkanit (PN-8-257) është një projekt bashkëpunimi rajonal i zbatuar nga Fondacioni Shqiptar për Zhvillim të Kapaciteteve Lokale (ALCDF) në partneritet me CSCD – Maqedonia e Veriut, Qendrën për Zhvillim të Kosovës (KDC) dhe Agjencinë Rajonale për Zhvillim (RDA) Mali i Zi, me mbështetjen e Fondit për Ballkanin Perëndimor (WBF) në kuadër të programit Mbështetja për Promovimin e Veprimeve Rajonale të Shoqërisë Civile në Ballkanin Perëndimor – Faza III. Përmes angazhimit të palëve të interesuara, punëtorive tematike për zhvillimin e kapaciteteve dokumentimi i praktikave të mira dhe aktiviteteve të rrjetëzimit rajonal, projekti synon të krijojë një platformë bashkëpunimi të qëndrueshme që lidh komunitetet malore dhe organizatat në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Forumi Ballkanik i Maleve është i ndërtuar mbi një besim të thjeshtë: rajonet tona malore mund të jenë të ndara nga kufijtë, por përvojat, traditat dhe aspiratat e përbashkëta ofrojnë mundësi të fuqishme për bashkëpunim.